ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

119

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

تاريخ كتابت : اواخر قرن هفدهم يا سالهاى نخست قرن هجدهم ميلادى . مكان كتابت : هندوستان . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : اين نسخه خطى بسيار قديمى مىباشد ، اصلاحات و يادداشت‌هاى بسيارى در حاشيه آن آمده است . در ابتداى اين نسخه فهرست موضوعات متن آمده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط مجموعه نسخهء خطى بخارا در سال 1915 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 . 24 * 5 . 15 ؛ تعداد برگ : 2 + 411 ( صفحات اين نسخه با اعداد شرقى شماره گذارى شده است ) ؛ تعداد سطر : 18 ؛ اندازه متن : 20 * 11 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين و برخى اسامى خاص با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى . ( 201 ) شماره نسخه : A 231 ( c 581 a ) نام كتاب : تذكره حضرت مولانا مخدومى اعنى حضرت مولانا سيد عبد المنان . توضيح نام اثر : عنوان « تذكره حضرت مولانا مخدومى اعنى حضرت مولانا سيد عبد المنان » توسط كاتب به اين اثر داده شده است ، زيرا نويسنده از اثر خود تنها با نام « رساله » نام مىبرد . پديد آورنده : عبد الشكور بن خواجه محمد يوسف ملقب به « ابن مولا سعيد على غربتى » . وى از نمايندگان فرقه نقشبنديه در قرن شانزدهم ميلادى بوده است . وى در تاشكند به دنيا آمد و در سن 22 سالگى عازم تركستان شرقى گرديد . عبد الشكور همچنين مؤلف دو ديوان ديگر يكى به زبان تركى و ديگرى به زبان عربى و كتابى با عنوان « تحفه الملوك » مىباشد . وى در سن 84 سالگى از دنيا رفت . تاريخ تأليف اثر : قرن هفدهم ميلادى . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر به شرح زندگى علماى صوفى در فرقه نقشبنديه از جمله به زندگى « عبدالمنان سعيد » برادر بزرگتر نويسنده مىپردازد . در اين اثر شجره نامه عبدالمنان سعيد آمده است . وى از نوادگان « شيخ طهور » عالم بزرگ صوفى تاشكند در قرن چهاردهم ميلادى است . در اين اثر به زندگى ، مسافرت وى به تركستان و اعتقادات صوفى او مىپردازد . اين اثر مرجع ارزنده‌اى براى مطالعه فعاليتهاى پيروان فرقه نقشبنديه در نيمه دوم قرن شانزدهم ميلادى است . خواجه اسحاق از معاصران عبدالمنان فعاليتهاى مستمرى را در جهت گسترش فرقه نقشبنديه انجام داد كه در اين اثر از آن نيز ياد شده است . اساسى ترين مرجع نگارش اين كتاب روايات و گفته‌هاى پدر نويسنده مىباشد . اين اثر فصل بندى نشده است و پس از مقدمه نويسنده ، در بخش اول وقايع زندگى عبد المنان از تولد تا مرگ وى آمده و بخش دوم شامل پاسخ‌ها و نظارت عبد المنان به مسائل و پرسشهاى طريقت صوفيه است . آغاز نسخه : « الحمد لله رب العالمين و العاقبه المتقين « 1 » . . . اما بعد مىگويد فقير و حقير شكسته بىبضاعت » . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى بسيار كهن و آسيب ديده مىباشد . تاريخ كتابت : قرن هفدهم - هجدهم ميلادى . مكان كتابت : تركستان شرقى . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : اين نسخه داراى يادداشتهاى حاشيه‌اى بسيارى مىباشد . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ى . ى . لوتش در سال 1897 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 . 17 * 3 . 11 ؛ تعداد برگ : 24 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 14 * 6 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق . نوع جلد : صحافى شرقى با چرم برجسته .

--> ( 1 ) . چنان كه پيش‌تر نيز گفته شد در بسيارى از موارد خوانش اشتباه يا سهو در تايپ متون توسط فهرست نگاران روس به همان شكل غلط درج شده است ، طبعاً مشخص است كه در متن اصلى نسخه " العاقبه للمتقين " است نه " العاقبه المتقين ( ويراستار ) .